TILNI AVTOMATIK TAHLIL QILISH: SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA LEKSIK, MORFOLOGIK VA SINTAKTIK TAHLIL

Authors

  • Yusupjanova Aziza Xoshimjanovna Ijtimoiy-siyosiy fanlar instituti filologiya va tillarni o‘qitish: arab tili yo‘nalishi 4-bosqich talabasi Author

Keywords:

sun’iy intellekt, avtomatik tahlil, tabiiy tilni qayta ishlash, arab matni, leksik tahlil, morfologik tahlil, sintaktik tahlil, tarjima tahlili.

Abstract

Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish orqali matnlarni avtomatik tahlil qilish imkoniyatlari o‘rganildi. Tadqiqot jarayonida arab tilidagi badiiy matn sun’iy intellekt yordamida tarjima qilinib, uning leksik, morfologik va sintaktik xususiyatlari tahlil qilindi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatdiki, sun’iy intellekt asosidagi tarjima tizimlari so‘zlarning lug‘aviy ma’nosini ko‘pincha to‘g‘ri ifodalasa-da, badiiy matnning uslubiy va semantik xususiyatlarini to‘liq aks ettirishda ayrim qiyinchiliklar yuzaga keladi. Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt yordamida amalga oshiriladigan tarjimalarda filologik tahlil va insoniy tahrir muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

References

Daniel Jurafsky, James H. Martin. Speech and Language Processing: An Introduction to Natural Language Processing, Computational Linguistics, and Speech Recognition. – 3rd ed. – Pearson, 2023.

Mona Baker. In Other Words: A Coursebook on Translation. – London: Routledge, 2018.

Yoav Goldberg. Neural Network Methods for Natural Language Processing. – San Rafael: Morgan & Claypool Publishers, 2017.

Shavkat Rahmatullayev. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Universitet nashriyoti, 2006.

Komil Kayloni. Hind shayxi (arab tilidagi badiiy hikoya).

Yusupjanova A.X., Sarsenbaeva Z.J. The Importance of Structural and Contextual Factors in Translation // Development of Science: Innovative Ideas and Pathways of Progress. Materials of the International Scientific-Practical Conference. – Moscow, Astana, Petropavlovsk, Tashkent, Osh, Tomsk, Ankara, 22 January 2026. – B. 541–548.

Published

2026-09-20