OTA-ONA VA FARZAND MUNOSABATLARI USLUBLARINING BOLA SHAXSI RIVOJLANISHIGA TA’SIRI
Abstract
Inson shaxsining shakllanishi va rivojlanishi, xususan bolalik davridagi differensiatsiyasi, nafaqat individning kelajakdagi hayot yo‘lini belgilovchi omil, balki jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy progressini ta’minlovchi fundamental ahamiyatga ega jarayon hisoblanadi. Ushbu murakkab ontogenetik jarayonda ota-ona-farzand munosabatlarining interaksion uslublari markaziy o‘rinni egallaydi. Oilaviy mikromuhit, xususan, ota-onalarning tarbiyaviy strategiyalari bolaning kognitiv, emotsional, ijtimoiy-psixologik va xulq-atvor kompetensiyalarining shakllanishiga bevosita hamda bilvosita sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Bu ta’sir bolaning o‘z-o‘zini identifikatsiyalashidan tortib, tengdoshlari bilan interaksiyalariga, akademik yutuqlariga va hatto voyaga yetganlik davridagi professional hamda shaxsiy muvaffaqiyatlariga qadar keng qamrovli natijalar spektrini qamrab oladi.
References
Baumrind, D. (1991). Ota-ona tarbiya uslubining o‘smirlarning layoqati va giyohvand moddalarni iste’mol qilishiga ta’siri. *Erta o‘smirlik davri jurnali*, 11(1), 56-95.
Bowlby, J. (1969). *Attachment and Loss, Vol. 1: Attachment*. Nyu-York: Basic Books.
Erikson, E. H. (1963). *Childhood and Society*. Nyu-York: W. W. Norton & Company.
Gʻoziyev, E. G. (2007). *Umumiy psixologiya*. Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti.
Karimova, V. M. (2007). *Oila psixologiyasi*. Toshkent: Fan va texnologiya.
Maccoby, E. E., & Martin, J. A. (1983). Oila kontekstidagi sotsializatsiya: Ota-ona va farzand o‘zaro munosabatlari. In E. M. Hetherington (Ed.), *Handbook of child psychology: Vol. 4. Socialization, personality, and social development* (4-nashr, 1-101-b). Nyu-York: Wiley.
Musurmonova, O. (2018). *Oila pedagogikasi*. Toshkent: O‘zbekiston.
Shaffer, D. R., & Kipp, K. (2014). *Developmental Psychology: Childhood and Adolescence*. Belmont, CA: Wadsworth.
Shneyder, L. B. (2005). *Oila psixologiyasi*. Moskva: Akademicheskiy proyekt; Mir.
Tursunov, U. A. (2019). *Oila munosabatlarining bola shaxs rivojlanishiga ta’siri*. [Psixol. fan. nomz. diss. ...]. Toshkent Davlat Pedagogika Universiteti, Toshkent.
Uzokova, M. S. (2017). *Bolalar psixologiyasi*. Toshkent: Fan.
Vygotskiy, L. S. (1978). *Mind in Society: The development of higher psychological processes*. Kembrij, MA: Harvard University Press.
Zanjanova, L. S. (2016). *Ota-ona va bola munosabatlari psixologiyasi*. Moskva: Yustitsinform.
Ziyamuhamedov, B. (2015). *Oila ma’naviyatining shakllanishida ota-ona o‘rni*. Toshkent: Ma’naviyat.
