YERNING EKOLOGIK XUSUSIYATLARI, UNING IQTISODIY TARMOQLARDAGI AHAMIYATI, TUPROQNI MUXOFAZA QILISH VA UNDAN OQILONA FOYDALANISHDA YER RESURSLARI VA ULARNING HOLATI.
Keywords:
Kalit so‘zlar: Yer resurslari, tuproq unumdorligi, tuproq degradatsiyasi, eroziya, sho‘rlanish, ekologik xususiyatlar, oqilona foydalanish, barqaror rivojlanish, qishloq xo‘jaligi, yer kadastri, geoinformatika (GIS), yer monitoringi.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada yer resurslarining ekologik xususiyatlari, ularning iqtisodiy tarmoqlardagi o‘rni hamda tuproqni muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish masalalari tahlil qilinadi. Yer tabiiy resurs sifatida nafaqat qishloq xo‘jaligida, balki sanoat, qurilish va boshqa sohalarda ham muhim ahamiyat kasb etadi. So‘nggi yillarda tuproq degradatsiyasi, sho‘rlanish va eroziya jarayonlarining kuchayishi yer resurslaridan samarali foydalanishni yanada dolzarb masalaga aylantirmoqda. Bu orqali jahon iqtisodiyoti va O‘zbekiston iqtisodiyotiga keltirayotgan zararlari. Mening ushbu izlanishim natijasida muammolarning asosiy sabablari ko‘rib chiqilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy va amaliy tavsiyalar beriladi. Shuningdek, yer resurslarini boshqarishda zamonaviy texnologiyalar, xususan geoinformatika tizimlari va raqamli kadastr imkoniyatlaridan foydalanish zarurligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari yer resurslaridan barqaror va samarali foydalanishni ta’minlashga xizmat qiladi.
References
FOYDANILINGAN ADABIYOTLAR:
O‘zbekistan Respublikasi Konstitutsiya≫!. -T.: Аdolat. 2012
O‘zbekiston Respublikasi yer kodeksi.-T.: 1998
O‘zbekiston Respublikasi konuni “Tabiatni mux,ofaza k,ilish tugrisida”. -T.: Аdolat. 1992
O‘zbekistan Respublikasi Prezidentining Farmoni 2019-yil 30-oktyabrda “2030-yilgacha bulgan davrda O‘zbekistan Respublikasining atrof-muxitni muxofaza qilish kontseptsiyasini tug‘risida “O‘zbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish Milliy qo‘mitsi huzuridagi Kadstr agentligi davlat kadastrlari palatasining Milliy hisoboti, 2010-2026 yillar.
Food and Agriculture Organization (FAO). Land and Water Resources Management bo‘yicha hisobotlar.
United Nations Environment Programme (UNEP). Global Environment Outlook hisobotlari.
A.M. Muqumov. “YERDAN FOYDALANISH EKOLOGIYASI” O'quv qo'llanma. -Т.: "TIQXMMI" MTU, 2022.122 bet.
V.V. Dokuchayev – tuproqshunoslik asoslari bo‘yicha ilmiy ishlar.
A. A. Rode. Tuproqshunoslik asoslari – darslik.
Abdug‘aniyev A., Abdullayev R. Yer resurslaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish – Toshkent, o‘quv qo‘llanma.
Internet manbalari:
